TMGD danışmanlık hizmeti, tehlikeli maddelerin taşınması, depolanması ve elleçlenmesi sırasında işletmelerin yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesini sağlayan profesyonel bir yönetim sürecidir. Birçok işletme yükümlülüklerini yalnızca denetim dönemlerinde fark eder; oysa doğru kurgulanmış bir danışmanlık yapısının temel amacı, işletmeyi yıl boyunca güncel, denetime hazır ve güvenli tutmaktır.
ADR Kampüs olarak tehlikeli madde lojistiğinin her noktasında yer almayı hedefleyen bir yapı ile hareket ediliyor. Karayolu, demiryolu ve denizyolu taşımacılığını kapsayan ADR, RID ve IMDG-Code çeşitliliğinde; Türkiye’nin her bölgesinde ve Avrupa genelinde işletmelere danışmanlık, eğitim ve operasyonel destek verilebilmektedir.
Tüm modlarda ADR, RID ve IMDG-Code kapsamındaki süreçler; TMGD danışmanlığı, TMGD eğitimi, IMDG-Code kıyı tesisi eğitimleri, CTU-Code eğitimleri ve Deniz Gözetim Yetkilisi eğitimleri ile tek çatı altında yönetilmektedir.
Yıllık danışmanlık, TMFB süreçleri, denetime hazırlık ve işletmeye özel güvenlik analizleri hakkında hızlı değerlendirme yapılabilir.
E-posta: iletisim@adrkampus.com | Adres: Avcılar / İstanbul
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik, belirli faaliyet konularında ve miktarlarda tehlikeli madde ile çalışan işletmelerin Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) almasını, bu işletmelerden 8. maddedeki istisnalar dışında kalanların da tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti almasını zorunlu kılar (madde 7 ve 8). TMGD danışmanlık hizmeti, bu yükümlülükleri tek başına yönetmekte zorlanan veya riski azaltmak isteyen işletmeler için geliştirilmiş profesyonel bir çözümdür.
Danışman; işletmenin risk noktalarını analiz eder, dokümantasyonu standartlara göre düzenler, sahadaki uygulamaları denetler ve denetimde istenecek kayıtların düzenli tutulduğu, sürdürülebilir bir yapı kurulmasına yardımcı olur.
Danışmanlık kapsamı işletmenin büyüklüğüne, tehlikeli madde türüne ve yıllık faaliyet miktarına göre değişebilse de temel başlıklar çoğu işletme için ortaktır.
İlk adımda işletmenin mevcut durumu analiz edilir. Depolama alanları, dolum–boşaltım noktaları, sevkiyat düzeni, kullanılan kimyasallar, mevcut dokümantasyon ve sahadaki iş akışı detaylı olarak incelenir. Bu analiz sonucunda eksik ve riskli noktalar net bir şekilde ortaya çıkar.
Tehlikeli madde faaliyetleri için ADR 1.8.3.3'e göre yıllık faaliyet raporu hazırlanır ve takip eden yılın ilk dört ayı içinde e-Devlet üzerinden bildirilir (madde 27/1-ç). Bu rapor, yalnızca yönetmelik gereği düzenlenen bir evrak değildir; aynı zamanda işletmenin bir yıl boyunca yürüttüğü tehlikeli madde operasyonlarının fotoğrafını ortaya koyan temel referans dokümandır.
Yükleme–boşaltma personeli, depo çalışanları, sevkiyat sorumluları ve yöneticiler için düzenli bilgilendirme toplantıları yapılır. Kişisel koruyucu donanım kullanımı, ikincil koruma sağlama, sızıntı ve dökülmelere müdahale, acil durum talimatları ve uyarı işaretlerinin anlamı bu kapsamda ele alınır.
Tehlikeli madde taşımacılığı, depolama ve elleçleme süreçlerine ilişkin tüm belgelerin eksiksiz tutulması gerekir. Taşıma evrakları, sınıflandırma dokümanları, güvenlik bilgi formları, saha talimatları, ekipman kayıtları ve acil durum prosedürleri mevzuata uygun şekilde hazırlanır veya revize edilir.
Danışmanlık yalnızca evrak üzerinden yürütülen bir süreç değildir. Planlı saha ziyaretleri ile depolama düzeni, etiketleme, ambalajlama, yükleme–boşaltma operasyonları ve acil durum ekipmanları düzenli olarak kontrol edilir. Uygunsuzluklar tespit edilerek uygulanabilir düzeltici faaliyetler önerilir.
Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB) gerektiren işletmeler için başvuru, yenileme ve güncelleme işlemleri büyük önem taşır. TMGD danışmanlık hizmeti; Ek-1, Ek-2 ve Ek-3 formlarının doğru hazırlanmasını, muafiyetli taşıma olanaklarının yönetmelik çerçevesinde değerlendirilmesini ve süreç boyunca işletmenin kesintiye uğramadan faaliyet göstermesini hedefler.
Tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan araçların ADR’ye uygun olması zorunludur. Danışmanlık kapsamında ADR’li araç seçimi ve tedariği, zorunlu teçhizatların listelenmesi, eksik ekipmanların tespiti ve Araç Onay Belgesi süreçlerinin takibi yapılır.
Yangın, sızıntı, dökülme, patlama riski veya etiketleme hataları gibi durumlara karşı hazırlanmış acil durum planları; işletmenin gerçek ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulur. Planlar yalnızca raflarda kalan teorik metinler değil, sahadaki personelin uygulanabilir adımlarla yönlendirildiği pratik dokümanlar hâline getirilir.
Zorunluluk iki adımda belirlenir: önce yönetmeliğin 7. maddesine göre TMFB gerekip gerekmediğine (ör. son bir takvim yılında 20 ton ve üzeri tehlikeli madde alımı veya gönderimi) bakılır, ardından 8. maddedeki istisnalar değerlendirilir. Yalnız "Alıcı" ve/veya "Tank konteyner/portatif tank işletmecisi" faaliyet konulu TMFB'si olanlar ile taşıtlarının toplam kapasitesi 50 tonun altında kalan yalnız "Taşımacı" işletmeler danışmanlık zorunluluğu dışında kalır. Ayrıntılı değerlendirme TMGD bulundurma zorunluluğu olan firmalar yazısında yer alır. Aşağıdaki sektörler, faaliyet ve miktar koşulunu sağladıklarında kapsama girebilen işletmelere örnektir:
Depolama, paketleme, dolum, boşaltma, taşıma veya sevkiyat sürecine herhangi bir aşamada dahil olan işletmeler, TMGD danışmanı olmadan faaliyet gösterdiğinde idari para cezaları ve faaliyet kısıtlamaları ile karşı karşıya kalabilir.
TMGD danışmanlık ücretleri; işletmenin büyüklüğü, tehlike sınıfı, yıllık işlem hacmi, sahadaki risk yoğunluğu ve saha ziyaretlerinin sıklığına göre belirlenir. Tek bir fiyatın tüm işletmelere uygulanması mümkün değildir.
Denetim geçmişi, mevcut doküman seviyesi ve sahadaki uygunsuzlukların yoğunluğu da fiyatlandırmada belirleyici faktörler arasındadır. Birçok işletme ilk analiz öncesinde durumunu iyi zanneder; detaylı inceleme sonrasında kritik eksikler netleşir.
İşletmeye özel TMGD danışmanlık fiyatı için hızlı değerlendirme yapılabilir: 0540 564 46 39 | WhatsApp
Danışmanlık süreci her işletmeye standart şekilde uygulanmaz. Tesisin risk seviyesi, faaliyet alanı ve işlem hacmi dikkate alınarak kademeli bir plan oluşturulur.
İşletme ziyaret edilerek depolama alanları, kullanılan kimyasallar, sevkiyat yapısı ve mevcut dokümanlar incelenir. Bu aşamada eksik ve uygunsuzlukların listesi çıkarılır.
Yıllık raporlar, prosedürler, saha talimatları, ekipman kontrol listeleri, depolama düzeni ve acil durum planları bu aşamada hazırlanır veya güncellenir.
Planlı saha ziyaretleriyle süreçler takip edilir. Personel için kısa ve odaklı bilgilendirme oturumları düzenlenir; sahadaki uygulamalar düzenli olarak gözden geçirilir.
Yönetmelik gereği denetimlerde kontrol edilen tüm belgeler, raporlar ve kayıtlar tek tek gözden geçirilir. Amaç, habersiz yapılan denetimlerde de istenen kayıtların dosyada hazır bulunmasıdır.
Teslim edilecek işlerin çerçevesini Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik'in 27. maddesi çizer. Danışmanlık hizmeti alma zorunluluğu olan işletme ile hizmet aldığı tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşu (TMGDK) bu maddedeki işlerden birlikte sorumludur. TMGD'yi kendi bünyesinde istihdam eden işletme ise aynı işlerden doğrudan sorumludur. Aşağıdaki liste maddenin bentlerini sırasıyla verir.
Saha tarafında, işletmenin TMFB'sine atanan TMGD, Bakanlığa önceden e-Devlet üzerinden bildirilen ziyaret planı dahilinde işletmeyi ayda en az bir kez ziyaret eder. Ziyaret, bir sonraki ayın 15'ine kadar e-Devlet üzerinden onaylanarak bildirilir (madde 27/3). Hizmet süresi her TMFB için ayda 18 saatten az olamaz (madde 8/7). Doldurulan kontrol ve takip formlarının bir yıl saklanması ise işletmenin kendi sorumluluğundadır (madde 27/4).
Yönetmelik iki yolu da tanır: TMGD hizmeti, TMFB sahibi işletmenin istihdam ettiği TMGD'den ya da Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir TMGDK'den alınabilir (madde 4, dd ve ee bentleri). Seçim; sorumluluğun paylaşımını, raporların onay zincirini ve sertifika takibinin kimde olacağını değiştirir. Tablo iki modeli yalnız yönetmelikte yazan hükümler üzerinden karşılaştırır.
| Konu | İşletme bünyesinde TMGD | TMGDK'den hizmet |
|---|---|---|
| Madde 27 yükümlülüklerinden sorumluluk | İşletme doğrudan sorumludur | İşletme ve TMGDK birlikte sorumludur |
| İlk TMFB başvurusundaki faaliyet tespit raporu | TMGDK bünyesindeki bir TMGD hazırlar (madde 4, cc bendi) | TMGDK bünyesindeki TMGD hazırlar |
| Sonraki başvurulardaki tespit raporu | İşletmedeki TMGD hazırlayabilir, işletme yetkilisi onaylar (madde 10/4) | TMGDK yetkilisi ve işletme yetkilisi onaylar (madde 10/3) |
| Sertifika | Çalışanın TMGD sınavını geçmesi ve 5 yıllık sertifikayı süresinde yenilemesi gerekir | Görevlendirilen TMGD kuruluşun bünyesinde istihdam edilir |
| Her iki modelde ortak | Her TMFB için ayda en az 18 saat hizmet (madde 8/7); atama sona ererse 15 gün, Bakanlık sonlandırdıysa 30 gün içinde yeni atama (madde 8/6) | |
Kendi personelini TMGD yapmak isteyen işletmede çalışanın önce Bakanlık sınavını geçmesi gerekir. Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliği'nin 20. maddesine göre sınav ADR için 40, RID için 40, IMDG Kod için 25 sorudan oluşur ve 100 üzerinden en az 70 puan ister; RID veya IMDG Kod sınavına ilk kez girecek adayın ADR sertifikası bulunmalıdır. Sertifika 5 yıl geçerlidir (madde 25). Sınav dönemleri 2026 TMGD sınav takvimi sayfasında, eğitim içeriği TMGD eğitimi sayfasında yer alır.
ADR Kampüs'ün Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünce düzenlenen TMGD eğitim kuruluşu yetki belgesi yetki belgeleri sayfasında yayımlanır ve üzerindeki barkodla e-Devlet belge doğrulama hizmetinden kontrol edilebilir. TMGD eğitimleri Avcılar'daki merkezde yüz yüze yapılır. Eğitmen sayfasında TMGD eğitmeni Emre Yağız'ın Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi mezunu olduğu ve ADR, RID, IMDG-Code ve DGR alanlarında ders verdiği belirtilir; sitedeki galeri sayfasında da eğitimlerden kareler yer alır.
Sık görülen hatalardan biri, TMGD atamasını TMFB alındıktan sonra ertelemektir. Yönetmelik, ilk kez TMFB alan ve danışmanlık zorunluluğu bulunan işletmeye 30 günlük süre tanır (madde 8/4). Atama sona erdiğinde yeni atama için süre 15 gün, atamayı Bakanlık sonlandırdıysa 30 gündür (madde 8/6). Doğru yöntem, sözleşme bitiş tarihini TMFB takvimiyle birlikte izlemektir.
Bir diğer hata, ziyaretin yapılıp e-Devlet onayının atlanmasıdır. Aylık çalışma ziyareti önceden bildirilen plana göre yapılır ve bir sonraki ayın 15'ine kadar sistemde onaylanır (madde 27/3). Kaza raporu için 30 gün, yıllık faaliyet raporu için takip eden yılın ilk dört ayı süre olarak öngörülür (madde 27/1, a ve ç bentleri).
Farklı adreslerdeki depo, şube veya şantiyeyi merkez belgesiyle kapsanmış saymak da yaygın bir yanılgıdır. Tehlikeli madde ile iştigal eden her birim için ayrı TMFB alınır (madde 7/4) ve danışmanlık süresi her TMFB için ayrı hesaplanır (madde 8/7). Doldurulan formların bir yıl, tedarik edilen tehlikeli maddelere ait kayıtların beş yıl saklanması da işletmenin yükümlülükleri arasındadır (madde 27/1-ğ ve 27/4).
Denetimlerde danışmanlık hizmeti almayan işletmeler idari para cezaları ve faaliyet kısıtlamaları ile karşılaşabilir. Danışmanlık hizmeti alma zorunluluğuna aykırılık için idari para cezası yönetmeliğin 36. maddesinin (f) bendinde ayrıca düzenlenmiştir.
TMFB zorunluluğu faaliyet konusuna ve miktara bağlıdır. Taşımacılar ve tank konteyner/portatif tank işletmecileri ile son bir takvim yılında 20 ton ve üzeri tehlikeli madde alan, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran veya boşaltan işletmeler TMFB almak zorundadır; 1.4S dışındaki Sınıf 1 ve Sınıf 7 maddelerinde miktar aranmaz (madde 7/1). İlk başvurudaki faaliyet tespit raporunu TMGDK bünyesindeki bir TMGD hazırlar.
Hayır. Önce TMFB zorunluluğuna bakılır; TMFB'si olsa bile yalnız Alıcı veya Tank konteyner/portatif tank işletmecisi faaliyet konulu işletmeler ile taşıt kapasitesi 50 tonun altındaki yalnız Taşımacı faaliyet konulu işletmeler danışmanlık almak zorunda değildir (madde 8/1). Bu işletmeler de personel eğitimi, güvenlik planı, yıllık faaliyet raporu ve yazılı prosedür yükümlülüklerinden sorumludur (madde 7/9 ve 27/2).
TMGD eğitimi, bireyin Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı unvanını alması için gereklidir. TMGD danışmanlık ise bu unvana sahip uzmanların işletmelere verdiği profesyonel hizmettir.
Atanan TMGD, Bakanlığa önceden bildirilen ziyaret planı dahilinde işletmeyi ayda en az bir kez ziyaret eder ve ziyaret bir sonraki ayın 15'ine kadar e-Devlet üzerinden onaylanarak bildirilir (madde 27/3). Hizmet süresi her TMFB için ayda 18 saatten az olamaz (madde 8/7); bunun üzerindeki ziyaret sıklığı işletmenin risk ve faaliyet yoğunluğuna göre planlanır.
ADR 1.8.3.3'e göre yıllık faaliyet raporunu işletmeye atanan TMGD hazırlar. Raporun takip eden yılın ilk dört ayı içinde e-Devlet üzerinden bildirilmesinden işletme ile TMGDK birlikte, TMGD'yi kendi bünyesinde istihdam eden işletme ise doğrudan sorumludur (madde 27/1-ç).
İşletmenin faaliyet alanı, yıllık işlem hacmi ve risk seviyesi dikkate alınarak danışmanlık sözleşmesi hazırlanır; TMGD'nin işletmenin ilgili TMFB'sine ataması e-Devlet sistemi üzerinden yapılır (madde 8/6 ve 27/3).
Tehlikeli maddeyle çalışan her işletme için yasal uyum ve operasyonel güvenlik kritik öneme sahiptir. ADR Kampüs, TMGD danışmanlık hizmeti ile işletmelerin süreçlerini güncel mevzuata uygun ve denetime hazır bir yapıya kavuşturmayı hedefler.