SRC-5 belgesi, tehlikeli madde taşıyan araçları kullanan sürücülerin alması gereken Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikasıdır (RG 31888, md. 4/1-ş). Yetkili bir kurumda SRC-5 Eğitimi tamamlanıp Bakanlık sınavında en az 60 puan alınınca Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenir ve ADR kapsamındaki taşımalarda kullanılır.
Her SRC-5 adayının ADR Temel Eğitimi alması gerekir; ambalajlı (paketli) veya dökme taşımada temel eğitim yeterlidir (RG 31888, md. 14/2). Tankla taşımada Temel + Tank, patlayıcı (Sınıf 1) ve radyoaktif (Sınıf 7) madde taşımada Temel + ilgili uzmanlık eğitimi gerekir; uzmanlık eğitimleri temel eğitimi tamamlayanlara verilir (md. 12/3).
Hayır; SRC-5, tehlikeli madde taşıyan sürücülere özgü bir eğitim sertifikasıdır (RG 31888), SRC-1 ve SRC-2 ise yolcu, SRC-3 ve SRC-4 eşya-kargo taşımacılığına ait mesleki yeterlilik belgeleridir (Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği, md. 6). Ayrıntılı karşılaştırma SRC belgeleri arasındaki farklar sayfasındadır.
Temel SRC-5 eğitimi 18 teorik ve 1 uygulamalı olmak üzere toplam 19 ders saatidir (1 ders saati 50 dakika). Tank uzmanlık eğitimi 13 ders saati (temel ile birlikte 32), Sınıf 1 ve Sınıf 7 uzmanlık eğitimleri 8’er ders saatidir (RG 31888, md. 12/3). Günlük program 3 ile 8 ders saati arasında olduğundan temel eğitim en az 3 günde tamamlanır ve derse devam zorunludur (md. 15/6, 15/7).
Hayır; SRC-3 veya SRC-4 belgesi, 2022 tarihli eğitim yönetmeliğinde SRC-5 şartları arasında sayılmaz (RG 31888, md. 14/1). Şartları taşıyan sürücüler doğrudan SRC-5 kursuna kayıt olarak eğitime katılabilir.
SRC-5 sınavını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yapar ve geçer not 100 üzerinden 60’tır (RG 31888, md. 20/2). Sınav Türkçe ve çoktan seçmelidir; temel sınavda 25, tank, Sınıf 1 ve Sınıf 7 sınavlarında 15’er soru sorulur (md. 20/6). Eğitimi tamamlayan adayın 2 yıl içinde 4 sınav hakkı vardır ve başvurup sınava girmeyenin hakkı yanmaz (md. 15/12, 23/4). Sonuçlar en geç 15 iş günü içinde açıklanır; 2026 sınavlarında sonuçlar 4-6 günde ilan edildi. 2026’nın son sınavı 28 Kasım’dadır: başvuru ve ücret ödeme 20 Ekim–18 Kasım arasında yapılır, eğitimin en geç 16 Kasım saat 21.00’e kadar tamamlanması gerekir.
SRC-5 belgesi, ADR kapsamında tehlikeli madde taşıyan araçları kullanan sürücüler için gereklidir (RG 31888, md. 4/1-ş). Ambalajlı veya dökme yük taşıyan kamyonlarda temel sertifika, tankerlerde Temel + Tank, EX/II ve EX/III gibi patlayıcı (Sınıf 1) taşıyan araçlarda Temel + Sınıf 1, radyoaktif (Sınıf 7) madde taşıyan araçlarda Temel + Sınıf 7 sertifikası aranır (md. 14/2).
SRC-5 belgesi 5 yıl geçerlidir (RG 31888, md. 25/1). Yenileme için belgenin bitiş tarihinden önceki 1 yıl içinde yenileme eğitimi alınır ve Bakanlığın olağan SRC-5 sınavında başarılı olunur; ayrı bir yenileme sınavı yoktur ve yeni belge eski belgenin bitiş tarihinden itibaren 5 yıl geçerlidir (md. 27).
SRC-5 belgesi, ADR başta olmak üzere uluslararası anlaşmalara uygun olarak düzenlenir ve uluslararası karayolu taşımalarında kullanılır (RG 31888, md. 25/1). ADR’ye taraf başka bir ülkede alınmış sürücü sertifikası ise Türkiye’de konsolosluk teyidi, noter onaylı Türkçe tercümesi ve U-Net kaydıyla son kullanım tarihine kadar geçerlidir (md. 25/5).
Evet; Temel, Tank, Sınıf 1 (patlayıcı) ve Sınıf 7 (radyoaktif) eğitimleri aynı dönemde art arda alınabilir, ancak uzmanlık eğitimleri temel eğitimi tamamlayanlara verilir (RG 31888, md. 12/3). Bakanlık sınavında temel için 25, her uzmanlık için ayrıca 15 soru sorulur (md. 20/6).
SRC-5 belge araçları
Belgenin bitiş veya veriliş tarihinden yenileme penceresi SRC-5 belge yenileme hesaplama sayfasında hesaplanır; taşıma türüne göre gereken SRC belgeleri Hangi SRC belgesi gerekli? sihirbazında listelenir.
TMGD (Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı) sertifikası, tehlikeli madde ile çalışan işletmelerde güvenlik danışmanı olarak görev yapacak kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı sınavını geçerek aldığı, 5 yıl geçerli sertifikadır (RG 31888, md. 25/1). Sertifika için lisans mezuniyeti, TMGD Eğitimi ve Bakanlık sınavında en az 70 puan gerekir (md. 13/1, 20/2).
TMGD olabilmek için en az lisans düzeyinde üniversite mezunu olmak gerekir; mesleki saygınlık şartını taşıyan lisans mezunları TMGD eğitimini tamamlayıp Bakanlık sınavında en az 70 puan alarak sertifika alır (RG 31888, md. 13/1, 20/2). SRC-5 belgesi TMGD için şart değildir.
ADR TMGD eğitimi 64 ders saatidir; günlük en fazla 8 ders saati yapılabildiği için eğitim en az 8 günde tamamlanır (RG 31888, md. 15/6). Eğitim, hafta içi veya hafta sonu dönemleri halinde Avcılar’daki merkezde yüz yüze verilir.
TMGD sınavını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yapar ve geçer not 100 üzerinden 70’tir; TMGD eğitmeni (TMGDE) adayları için 80 puan aranır (RG 31888, md. 20/2; 2026 TMGD sınav takvimi). Sınav 240 dakikadır; ADR ve RID sınavlarında 40’ar, IMDG Kod sınavında 25 soru sorulur ve RID ile IMDG Kod sınavlarına girmek için önce ADR sertifikası gerekir (md. 20/4, 20/5). 2026’da TMGD sınavları SRC-5 ile aynı günlerde, 15 Şubat, 25 Nisan, 28 Haziran, 26 Eylül ve 28 Kasım tarihlerinde yapılır; 28 Kasım için başvuru 20 Ekim–18 Kasım arasındadır. 2026’da sınavı geçenler için sertifika ücreti 10.262 TL’dir (UHDGM sonuç duyuruları).
TMGD sertifikası 5 yıl geçerlidir (RG 31888, md. 25/1). Yenileme için sertifikanın son yılında Bakanlığın TMGD sınavında başarılı olmak gerekir ve bu dönemde en fazla 3 sınav hakkı vardır (md. 26/1); ADR, RID ve IMDG Kod’un güncellendiği yılın ilk 6 ayında ayrıca tazeleme eğitimi alınır (md. 26/4). 2026’da yenileme sertifika ücreti 1.630 TL’dir (UHDGM sonuç duyuruları).
Yönetmelikte belirtilen faaliyet ve miktarlarda tehlikeli madde ile çalışan işletmeler, istisnalar dışında, TMGD hizmeti almak zorundadır (RG 31870, md. 8/1). Kapsamda tehlikeli madde taşıyan, gönderen, dolduran, paketleyen, yükleyen ve boşaltan işletmeler bulunur; hizmet, işletmenin kendi istihdam ettiği TMGD’den ya da Bakanlık yetkili Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşundan (TMGDK) alınır. Bir kişinin TMGD olarak görev yapabilmesi için de geçerli TMGD sertifikası gerekir.
Birden fazla işletmeye dışarıdan TMGD hizmeti yalnız Bakanlık yetkili Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşu (TMGDK) bünyesinde verilebilir; bağımsız (serbest) danışmanlık öngörülmez (RG 31870, md. 4/1-dd, ee). Yönetmelik, hizmet verilen işletme için ayda en az 18 saat danışmanlık ve ayda en az 1 ziyaret öngörür (md. 8/7, 27/3).
Hayır, TMGD sertifikası için mühendis olmak şart değildir; herhangi bir bölümden lisans mezuniyeti yeterlidir (RG 31888, md. 13/1-a). Önlisans (2 yıllık) mezuniyeti bu şartı karşılamaz.
TMGD eğitimi yalnız Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından TMGD eğitim kuruluşu yetki belgesi almış kurumlarda, yetki belgesindeki adreste verilebilir (RG 31888, md. 15/17); yetkili kurumlar e-Devlet’ten sorgulanabilir. ADR Kampüs TMGD eğitim kuruluşu yetki belgesine sahiptir (TMGDEYB.117) ve eğitimi İstanbul Avcılar’daki merkezde yüz yüze verir.
TMGD sertifikası sahipleri lojistik, üretim, kimya ve enerji gibi tehlikeli madde ile çalışan sektörlerde görev alır; işletmede istihdam edilerek ya da Bakanlık yetkili danışmanlık kuruluşu (TMGDK) bünyesinde çalışılır (RG 31870, md. 4/1-dd, ee).
ADR, Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasıdır. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) bünyesinde hazırlanan anlaşma; tehlikeli maddelerin sınıflandırma, ambalaj, etiketleme, araç ve sürücü eğitimi kurallarını belirler. Türkiye ADR’ye taraftır; Avrupa dışındaki bazı ülkeler de anlaşmaya taraftır.
ADR eğitimi; tehlikeli madde taşıyan sürücüler için SRC-5 (ADR sürücü eğitimi), güvenlik danışmanı adayları için TMGD eğitimi olarak verilir (RG 31888). Tehlikeli madde ile çalışan işletme personeline ise ADR 1.3 kapsamındaki görev eğitimi işletmenin TMGD’si tarafından 2 yılda bir verilir (RG 31870, md. 27/1-b).
SRC-5 ve TMGD eğitimleri yalnız Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kurumlarda, yetki belgesindeki adreste verilebilir (RG 31888, md. 15/17). ADR Kampüs bunlardan biridir; eğitimler İstanbul Avcılar’daki merkezde yüz yüze yapılır.
ADR sürücü (SRC-5) eğitimi dört türdür: Temel (19 ders saati), Tank (13 ders saati), Sınıf 1 patlayıcı madde (8 ders saati) ve Sınıf 7 radyoaktif madde (8 ders saati) eğitimleri (RG 31888, md. 12/3). Güvenlik danışmanı adayları için ayrıca 64 ders saatlik ADR TMGD eğitimi vardır.
ADR temel sürücü (SRC-5) eğitimi 19 ders saatidir ve günlük en fazla 8 ders saati yapılabildiği için en az 3 günde tamamlanır (RG 31888, md. 12/3, 15/6). Temel + Tank (32 ders saati) en az 4 gün, 64 ders saatlik TMGD eğitimi en az 8 gün sürer.
SRC-5 (ADR sürücü) belgesi de TMGD sertifikası da 5 yıl geçerlidir (RG 31888, md. 25/1). SRC-5 yenilemesi için son 1 yıl içinde yenileme eğitimi alınıp olağan Bakanlık sınavında başarılı olunur (md. 27); TMGD yenilemesi sertifikanın son yılında Bakanlık sınavıyla yapılır (md. 26).
Hayır; ADR kapsamındaki tehlikeli madde taşımalarında aracı kullanan sürücünün geçerli bir SRC-5 sertifikası bulunmalıdır (RG 31888, md. 4/1-ş). Belgesiz sürücüyle taşıma yapılması mevzuata aykırıdır ve idari yaptırıma konu olur.
ADR sınavları eğitim kurumunda değil, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının önceden ilan ettiği tarihlerde merkezi olarak yapılır; geçer not SRC-5 sınavında 60, TMGD sınavında 70’tir (RG 31888, md. 20/2). 2026’daki sınav günleri 15 Şubat, 25 Nisan, 28 Haziran, 26 Eylül ve 28 Kasım’dır.
SRC-5 (ADR sürücü) belgesi, ADR başta olmak üzere uluslararası anlaşmalara uygun olarak düzenlenir (RG 31888, md. 25/1) ve Türkiye ADR’ye taraf ülkelerdendir. ADR’ye taraf başka bir ülkede alınan sürücü sertifikası Türkiye’de U-Net kaydı yapılarak kullanılır (md. 25/5).
SRC-5 sahibi sürücüler akaryakıt, kimya, gaz ve lojistik firmalarında tehlikeli madde taşıyan araçlarda çalışabilir; TMGD sertifikası sahipleri ise işletmelerin kendi TMGD’si olarak veya Bakanlık yetkili danışmanlık kuruluşları (TMGDK) bünyesinde görev alır.