SRC 5 Belgesi Sınavsız Alınır mı? 2026 Yönetmelik Cevabı

SRC 5 sınavsız alınır mı sorusunun 2026 mevzuatına göre cevabı hayırdır: 2022 tarihli eğitim yönetmeliği, SRC-5 belgesi alacak sürücünün taşıyacağı yük sınıfına uygun eğitime katılmasını ve Bakanlığın açtığı SRC-5 sınavında başarılı olmasını şart koşar. Yönetmelikte bu sınavdan muafiyet tanıyan bir hüküm yoktur.

Tek istisna, ADR’ye taraf başka bir ülkenin yetkili otoritesinden alınmış geçerli sürücü eğitim sertifikasıdır. Bu belge konsolosluk teyidi ve Bakanlık sistemine kayıtla, üzerindeki son kullanım tarihine kadar geçerli sayılır. Bu yol yeni bir Türk belgesi çıkarma yöntemi değildir; Türkiye’de ilk kez belge alacak aday için eğitim ve sınav adımları değişmez.

Yönetmelik SRC-5 İçin Sınavı Neden Zorunlu Tutuyor?

Sınav, belgenin düzenlenme şartlarından biridir ve diğer şartların yerine geçmez. Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliği (RG 6/7/2022, sayı 31888) 14. maddesinde SRC-5 belgesi alacak kişi için beş şartı birlikte arar.

• Yük sınıfına uygun eğitime katılmak ve SRC-5 sınavında başarılı olmak
• Mesleki saygınlığa aykırı fiillerden hürriyeti bağlayıcı ceza ile hükümlü bulunmamak
• 66 yaşından gün almamış olmak
• Asgari ilköğretim düzeyinde eğitim almış olmak
• Uygun sürücü belgesine sahip olmak

Aynı maddenin ikinci fıkrası paketli, dökme, tank, Sınıf 1 ve Sınıf 7 taşımalarının her biri için eğitimin yanına “Bakanlığın açmış olduğu SRC-5 Belgesi Sınavında başarılı olma” ifadesini ayrı ayrı yazar. Taşıma tarafında da Tehlikeli Malların Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (RG 18/6/2022, sayı 31870) 5. maddesinde tehlikeli madde taşıyan sürücünün SRC-5 belgesine sahip olmasını zorunlu tutar. Sürücü eğitimleri, sınavları ve belgelendirme de Bakanlığın belirlediği mevzuata bırakılmıştır.

SRC-5 Sınavından Muafiyet Var mı?

Hayır, 2022 yönetmeliğinde SRC-5 sınavından muafiyet maddesi bulunmaz. Yönetmeliğin geçici maddeleri yalnız TMGD sertifikası ve eğitim kuruluşlarıyla ilgilidir; daha önce sürücülük yapmış ya da eski tarihli ehliyete sahip sürücüye kazanılmış hak tanıyan bir geçiş hükmü yoktur.

Karışıklığın kaynağı genellikle SRC 1-4 belgeleridir. Bu belgeleri düzenleyen Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’nin 8. maddesi bazı mezunlara eğitim ve sınav muafiyeti tanır; SRC-5 ise ayrı bir yönetmelikle düzenlenir ve o madde SRC-5 için uygulanmaz. Belgeler arasındaki genel fark için SRC 5 belgesi nasıl alınır rehberi süreci adım adım anlatır.

Yurt Dışından Alınan Belge Kimler İçin İstisna Sayılır?

İstisna yalnız ADR’ye taraf bir ülkenin yetkili otoritesinden alınmış Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası sahibi sürücüler içindir. Yönetmeliğin 25. maddesinin 5. fıkrasına göre bu belge, ilgili ülkenin Türkiye’deki konsolosluğu tarafından teyit edilmişse ve sürücü 14. maddedeki yaş, öğrenim, sürücü belgesi ve mesleki saygınlık şartlarını sağlıyorsa son kullanım tarihine kadar geçerlidir.

Belge sahibinin konsolosluk teyidinin Türkçeye tercüme edilmiş noter onaylı suretini İdareye sunması ve belgesini U-Net Otomasyon Sistemine kaydettirmesi şarttır. Kaydı yapılmayan belgeyle tehlikeli madde taşımacılığında sürücü olarak çalışılamaz. Tanıma süresizdir diye bir hüküm yoktur; belge yalnız üzerindeki son kullanım tarihine kadar geçerli sayılır.

İlk Belge, Ek Yetki ve Yenileme Arasındaki Sınav Farkı

İlk belge, ek yetki ve yenileme işlemlerinin üçünde de Bakanlık sınavı vardır; yalnız sınavın soru sayısı ve önceki eğitim değişir. Aşağıdaki tablo durumları yönetmelik maddeleriyle karşılaştırır.

Durum	Sınav	Dayanak
İlk kez SRC-5 (paketli veya dökme)	ADR Temel eğitimi sonrası Temel sınavı, 25 soru, geçer not 60	14/2-a, 20/2, 20/6
Tank, Sınıf 1 veya Sınıf 7 yetkisi	Temel eğitime ek uzmanlık eğitimi ve 15 soruluk sınav	14/2-b, c, ç; 20/6
Belge yenileme	Bitişten önceki 1 yıl içinde yenileme eğitimi ve yıl içindeki SRC-5 sınavı	27/1, 27/2
ADR’ye taraf ülke belgesi	Türkiye’de sınav yok; konsolosluk teyidi ve U-Net kaydı gerekir	25/5

Yenileme için ayrı bir sınav açılmaz; aday yıl içinde düzenlenen olağan SRC-5 sınavına girer. Süre, yenileme eğitimi ve gecikme senaryoları SRC 5 yenileme sayfasında ayrıca ele alınır.

Sınav Süreci Nasıl İlerler, Kaç Hak Tanınır?

Eğitimi bitiren aday önce eğitim kuruluşunun yaptığı sınavda 100 üzerinden 60 alarak Tehlikeli Madde Taşımacılığı Eğitim Tamamlama Belgesi alır, ardından Bakanlık sınavına girer. Bu belgeyle veriliş tarihinden itibaren 2 yıl içinde en fazla dört Bakanlık sınavına girilebilir (15. madde, 12. fıkra).

Sınava başvurup girmeyen adayın ücreti iade edilmez, ancak sınav hakkı kullanılmış sayılmaz (23. madde, 4. fıkra). Tüm haklarda başarısız olan adayın eğitim tamamlama belgesi iptal edilir ve eğitimi yeniden alması gerekir; hak hesabının ayrıntısı SRC 5 sınav hakkı kaçtır sayfasındadır.

ADR Kampüs’ün ücretsiz ADR deneme sınavları Bakanlık sınavıyla aynı biçimde 25 soru ve 60 geçer not üzerine kuruludur. 7 Eylül ile 4 Ekim 2026 arasında 311 kişi bu denemeleri toplam 1.124 kez tamamladı.

“Sınavsız SRC-5” İlanlarında Yapılan Sık Hatalar

“Sınavsız belge”, “derse gelmeden sertifika” gibi ilanlar yönetmelikle bağdaşmaz ve sürücüyü geçersiz bir belgeyle yola çıkma riskine sokar. Yönetmeliğe göre derse devam zorunludur (15. madde, 7. fıkra) ve eğitim, kuruluşun yetki belgesindeki adres dışında yapılamaz (15. madde, 17. fıkra).

Gerçek bir SRC-5 belgesi Bakanlık sınavını geçen adaya İdare tarafından düzenlenir ve U-Net Otomasyon Sistemindeki kayıtlı adrese gönderilir (25. madde). Kurumun yetkisi e-Devlet’teki SRC5 Meslek Kursları Sorgulama hizmetinden, sınav başvurusu ve sonucu yine e-Devlet’teki SRC5 sorgulama hizmetlerinden kontrol edilebilir. Sınav takvimi ve sonuç duyuruları Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü duyurularında yayımlanır.

ADR Kampüs’ün Bakanlık onaylı SRC-5 eğitim yetki belgesi ve e-Devlet doğrulama bağlantısı yetki belgelerimiz sayfasında yayımlanır. Eğitimler, yetki belgesindeki Avcılar adresinde yüz yüze yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

SRC 5 belgesi sınavsız alınır mı?

Hayır. 2022 yönetmeliğinin 14. maddesine göre SRC-5 belgesi için yük sınıfına uygun eğitim ve Bakanlığın açtığı SRC-5 sınavında başarı şarttır; yönetmelikte bu sınavdan muafiyet yoktur.

Eski ehliyeti olan sürücü SRC-5 sınavından muaf mı?

Hayır. SRC-5 yönetmeliğinde eski tarihli sürücü belgesine ya da önceki sürücülük deneyimine kazanılmış hak tanıyan bir geçiş hükmü bulunmaz. SRC 1-4 için geçerli muafiyetler ayrı yönetmeliğe aittir.

Yurt dışında alınan ADR sürücü belgesi Türkiye’de geçerli mi?

ADR’ye taraf bir ülkenin yetkili otoritesinden alınmış belge, konsolosluk teyidi, Türkçe noter onaylı tercümenin İdareye sunulması ve U-Net kaydıyla son kullanım tarihine kadar geçerli sayılır. Kaydı yapılmayan belgeyle tehlikeli madde taşımacılığında sürücü olarak çalışılamaz.

SRC-5 yenilemede sınav var mı?

Evet. Belge sahibi, geçerlilik süresinin bitiminden önceki 1 yıl içinde yenileme eğitimine katılır ve yıl içinde düzenlenen SRC-5 sınavında başarılı olur; ayrı bir yenileme sınavı açılmaz.

Tank yetkisi için yeniden sınava girilir mi?

Evet. Tankla taşıma yapacak sürücü ADR Temel eğitimine ek olarak ADR Tank eğitimi alır ve 15 soruluk tanker sınavında başarılı olur. Sınıf 1 ve Sınıf 7 yetkileri de aynı şekilde ayrı eğitim ve sınav gerektirir.

Sınava başvurup girmeyen adayın hakkı yanar mı?

Hayır. Yönetmeliğin 23. maddesine göre başvurup sınava girmeyen adayın ücreti iade edilmez, ancak sınav hakkı kullanılmış sayılmaz.

Bir SRC-5 eğitim kurumunun yetkili olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Kurumun Bakanlık yetkisi e-Devlet’teki SRC5 Meslek Kursları Sorgulama hizmetinden kontrol edilir. Sınavsız belge vaat eden bir ilan, yönetmelikteki eğitim, devam ve sınav şartlarıyla bağdaşmaz.