Hangi SRC belgesi gerekli sorusunun cevabı yapılan taşımaya göre değişir: yolcu mu eşya mı taşındığı, taşımanın yurt içinde mi uluslararası mı yapıldığı, motosiklet veya moped ile kurye taşıması olup olmadığı ve yükte tehlikeli madde bulunup bulunmadığı. Bu sayfadaki sihirbaz en fazla dört soruyla ilgili SRC türünü ve tehlikeli madde varsa gereken SRC-5 eğitimlerini listeler.
Sihirbazın sonucu bilgilendirme amaçlıdır. Belge başvurusu ve resmî işlemlerde ilgili yönetmelik ile Bakanlık duyuruları esas alınır.
SRC Türleri ve Kapsadıkları Taşımalar
SRC1–SRC4 ve SRC KURYE belgeleri Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği‘nin 6. maddesinde tanımlanır. SRC-5 ise tehlikeli madde taşıyan sürücüler için ayrı bir yönetmelikle düzenlenir.
| Belge | Taşıma türü |
|---|---|
| SRC1 | Uluslararası yolcu taşımacılığı |
| SRC2 | Yurt içi yolcu taşımacılığı |
| SRC3 | Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı |
| SRC4 | Yurt içi eşya-kargo taşımacılığı |
| SRC KURYE | Yalnız motosiklet veya moped ile kurye gönderisi taşımacılığı |
| SRC-5 | Tehlikeli madde taşıyan araç sürücüleri (temel eğitim ve uzmanlıklar) |
Bir Belge Diğerini Kapsar mı?
Yönetmeliğin 7. maddesine göre SRC1 sahibi SRC2’yi, SRC3 sahibi de SRC4’ü almış kabul edilir. Uluslararası belge yurt içi taşımayı da kapsar, ancak tersi geçerli değildir. Yolcu ve eşya belgeleri birbirinin yerine geçmez.
Sihirbaz bu kuralı sonuçta ayrıca belirtir. Örneğin uluslararası eşya taşıması seçildiğinde SRC3 önerilir ve bu belgenin yurt içi eşya taşımasını da kapsadığı not edilir.
Tehlikeli Madde Taşımasında SRC-5
Yükte tehlikeli madde varsa sürücünün taşıma türüne uygun SRC belgesinin yanında SRC-5 belgesine de ihtiyacı vardır. Gereken eğitimler Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ve Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Yönetmeliği‘nin 14. maddesine göre belirlenir:
- Dökme veya paketli taşıma: SRC-5 Temel eğitimi ve SRC-5 sınavı.
- Tank ile taşıma: Temel eğitime ek olarak Tank uzmanlığı.
- Sınıf 1 (patlayıcı) veya Sınıf 7 (radyoaktif) maddeler: Temel eğitime ek olarak ilgili sınıfın uzmanlığı.
SRC-5 belgesinin kapsamı ve alma adımları SRC-5 belgesi sayfasında, belge türleri arasındaki ayrım ise SRC belgeleri arasındaki farklar rehberinde ayrıntılı anlatılır.
İşletme Tarafı: TMGD Yükümlülüğü
Sürücü belgeleri, işletmenin kendi yükümlülüklerini karşılamaz. Tehlikeli madde gönderen, taşıyan, dolduran veya yükleyen işletmelerin tehlikeli madde güvenlik danışmanı (TMGD) görevlendirme yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir. Bu yükümlülüğün hangi işletmeleri kapsadığı TMGD bulundurma zorunluluğu olan firmalar sayfasında ele alınır.
ADR Kampüs Hangi Belgeler İçin Eğitim Verir?
Sihirbazda SRC1–SRC4 ve SRC KURYE belgeleri yalnızca bilgi olarak yer alır; ADR Kampüs bu belgeler için eğitim vermez. Kurumun Avcılar’daki merkezinde yüz yüze verilen eğitimler SRC-5, TMGD, IMDG Kod kıyı tesisi ve deniz gözetim yetkilisi eğitimleridir; işletmelere TMGD danışmanlığı da sunulur. Diğer hesaplayıcılar ADR hesaplama araçları sayfasında yer alır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yurt içi eşya taşıyan sürücüye hangi SRC belgesi gerekir?
Yurt içi eşya-kargo taşımacılığı için SRC4 belgesi gerekir. SRC3 sahibi de SRC4’ü almış kabul edildiği için yurt içi eşya taşıyabilir.
SRC4 belgesi uluslararası taşımada kullanılabilir mi?
Hayır. Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı için SRC3 gerekir. Kapsama ilişkisi yalnızca uluslararası belgeden yurt içi belgeye doğrudur.
Tanker şoförüne hangi belgeler gerekir?
Taşıma türüne uygun SRC belgesine ek olarak SRC-5 gerekir. Tank ile taşımada SRC-5 Temel eğitimine ilave olarak Tank uzmanlığı aranır.
Motosiklet kuryesi hangi belgeyi alır?
Motosiklet veya moped ile yapılan kurye gönderisi taşımacılığı için SRC KURYE belgesi düzenlenir.
ADR Kampüs SRC1–SRC4 eğitimi veriyor mu?
Hayır. ADR Kampüs tehlikeli madde tarafında SRC-5 ve TMGD eğitimleri ile IMDG Kod kıyı tesisi ve deniz gözetim yetkilisi eğitimlerini verir. SRC1–SRC4 ve SRC KURYE bu sayfada yalnızca bilgi amacıyla yer alır.
SRC-5 ve TMGD eğitimi Avcılar’da yüz yüze
Güncel dönem, sınav tarihi ve kayıt bilgisi için ADR Kampüs’e WhatsApp veya telefonla ulaşılabilir.